TEMPO BİLGİSİ – Eski Tanah Bumbu Naibi Mardani H. Maming’in davası birçok akademisyen ve hukuk uzmanının ilgisini çekti. Bu davada Mardani’nin, Üretim Faaliyeti Madencilik İşletme İzinlerinin (IUP-OP) Onaylanmasına ilişkin 296/2011 Sayılı Naip Kararnamesi’ni yayınlaması nedeniyle 2009 tarihli 4 Sayılı Maden ve Kömür Madenciliği Kanunu’nun 93. maddesinin (1) paragrafını ihlal ettiği kabul edildi.
Mardani ayrıca, bir maden girişimcisinden hediye veya bahşiş kabul ederek 1999 tarihli 31 Sayılı Yolsuzluk Suçlarının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Kanunun 18. maddesiyle bağlantılı olarak 12. maddenin b bendini ihlal etmekten de suçlu bulundu. Jamin Ginting Pelita Harapan Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Profesör, “Madde 12’nin b harfi rüşvet suçuyla ilgilidir; bir devlet görevlisi olarak Mardani, izinlerin verilmesinden fayda sağladığı düşünülen bir şirketteki hissedar olarak konumuyla doğrudan ilgili değildir” dedi.
Jamin Ginting şöyle devam etti: Mardani davasında zımni bir anlaşma olduğuna inanan uzmanlar vardı. “Dolayısıyla mahkemenin onu mahkum etme gerekçesi, kendi adına değil ailesi adına yatırılan hisse senedi temettülerinden elde edilen kârlardan yararlanacağına dair zımni bir anlaşmanın bulunmasıydı” dedi.
Jamin Ginting’e göre yolsuzluk suçu için, bu durumda rüşvet için, bir sokma operasyonu (OTT) olması gerekiyor. “OTT’siz rüşvet için, kötüye kullandığı pozisyon nedeniyle kendisine bir fon akışının olduğunun kanıtlanması, ardından rüşvet verenin menfaat ve avantajlar elde etmesi ve bunu doğrudan gören, duyan ve deneyimleyen tanıkların bulunması gerekir” dedi.
Jamin Ginting, Maming’in durumunda bunun mevcut olmadığını söyledi. “Mevcut olan, izin vererek hisse aldığı ve ardından hisse temettüleri için rüşvet verdiği zımni bir anlaşma olduğu yönünde inşa edilmiş bir varsayımdır” dedi.
Jamin Ginting’e göre Mardani davası bir ceza davası değil, daha çok bir hukuk davası. “İnsanlar hisse ve sermaye dağıtımından temettü elde ediyorsa bu normaldir. O halde, IUP mevcut belgelere göre çıkarılması gereken standartlara uygunsa, elbette bu, Yolsuzluk Suçlarının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin 1999 tarihli 31 Sayılı Kanunun 18. Maddesi ile bağlantılı olarak 12. Maddenin b bendinde atıfta bulunulan rüşvet suçudur” dedi.
Bu nedenle Jamin Ginting’e göre zımni anlaşma teorisini kullanan cezanın temeli yanlıştır. “Maden suçları, çevre suçları gibi yolsuzluk suçları uygun değildir” dedi.
Bu arada Todung’un avukatı Mulya Lubis, soruşturma sırasında bir davanın cezai mi yoksa idari mi olduğunun belirlenmesinde hatalar olabileceğini söyledi. Todung, “Soru bu davanın neden cezai olduğuysa, neden idari olmasın? Bunu soruşturmacının kendi yorumuna bırakıyorum” dedi.